Kuchnia jest jednym z trudniejszych miejsc dla roślin. Jest ciepło, bywa duszno, a w powietrzu unosi się para, tłuszcz i zapachy z gotowania. Mimo to dobrze dobrane kwiaty mogą tu rosnąć bez problemu. Liczy się odporność na zmienne warunki, rozmiar i to, czy roślina nie zacznie przeszkadzać w codziennym użytkowaniu kuchni.
Parapet, blat, stół, półka – każda z tych przestrzeni nadaje się do ustawienia doniczki lub wazonu. W tym tekście opisuję, jakie rośliny możesz postawić na parapecie lub blacie w kuchni.
Jakie kwiaty najlepiej sprawdzą się na kuchennym parapecie?
Parapet w kuchni to dobre miejsce dla roślin, które lubią jasne, słoneczne stanowisko i podwyższoną temperaturę w ciągu dnia. Trzeba jednak uwzględnić, że okno kuchenne to przestrzeń narażona na wahania temperatur, parę wodną i przeciągi. Warto więc wybierać gatunki odporne, które dobrze znoszą takie warunki i nie wymagają ciągłego nadzoru.
Do roślin, które dobrze radzą sobie na kuchennym parapecie, należą:
- Zielistka Sternberga – łatwa w uprawie, dobrze znosi nawet częste podlewanie wodą z kranu. Ceni sobie światło, ale toleruje też lekkie zacienienie.
- Pilea peperomioides – ma atrakcyjny, geometryczny pokrój i nie zajmuje dużo miejsca. Potrzebuje rozproszonego światła i regularnego podlewania.
- Sukulenty – np. grubosz lub haworsja. Nie wymagają częstego podlewania i dobrze czują się w nasłonecznionych miejscach.
- Zioła w doniczkach – bazylia, tymianek, oregano, mięta. Spełniają funkcję ozdobną, ale są też przydatne w gotowaniu. Zioła najlepiej ustawić przy oknie południowym lub zachodnim.
Unikaj roślin, które łatwo więdną przy lekkim przesuszeniu lub źle znoszą kuchenną wilgoć, np. storczyków i begonii.
Jeśli parapet bywa narażony na gorące powietrze z kaloryfera, warto postawić doniczkę na podstawce z keramzytem i wodą, by zwiększyć wilgotność wokół rośliny.
Jakie kwiaty doniczkowe warto postawić na kuchennym blacie?
Rośliny ustawiane na blacie muszą być kompaktowe, odporne na częsty kontakt z wodą i parą, a także łatwe do przestawienia. W kuchni trudno o stałe warunki – blaty często są sprzątane, używane do gotowania, a rośliny mogą być przesuwane z miejsca na miejsce. Trzeba więc wybierać takie, które dobrze znoszą zmienność otoczenia i nie gubią liści przy każdym dotknięciu.
Sprawdzają się tu:
- Sukulenty – np. eszeweria, aloes, małe odmiany grubosza. Nie zajmują dużo miejsca, dobrze wyglądają pojedynczo i w grupie. Trzeba je podlewać oszczędnie i nie stawiać w cieniu.
- Sansewieria cylindryczna lub ‘mini’ – wyjątkowo trwała, dobrze znosi suche powietrze i trudniejsze warunki.
- Paprotka 'Języcznik’ (Asplenium) – roślina o dekoracyjnych, błyszczących liściach, która dobrze czuje się w wilgotnym powietrzu, typowym dla kuchni.
- Fitonia – niewielka, ozdobna roślina o barwnych liściach. Potrzebuje wilgoci i półcienia, więc pasuje do kuchni z ograniczonym dostępem do słońca.
Rośliny na blacie nie powinny rosnąć zbyt szybko ani rozkładać się na boki, bo będą przeszkadzać przy codziennym użytkowaniu kuchni. Lepiej zrezygnować z okazałych monster czy pnączy – ich miejsce jest w salonie, nie przy desce do krojenia.
Warto też wybierać doniczki z podstawkami lub osłonki, które zabezpieczą blat przed wilgocią i plamami. Rośliny ustawione w grupach można trzymać na tacy, co ułatwia ich przenoszenie i sprzątanie.
Które rośliny oczyszczają powietrze i są bezpieczne w kuchni?
W kuchni najlepiej sprawdzają się rośliny, które tolerują zmiany temperatury, wyższą wilgotność i mają zdolność oczyszczania powietrza. Usuwają z otoczenia szkodliwe związki chemiczne i wspomagają utrzymanie czystości mikrobiologicznej. Dobór powinien też uwzględniać bezpieczeństwo – zwłaszcza w mieszkaniach, gdzie są dzieci lub zwierzęta.
Przykłady roślin, które spełniają te warunki:
- Zielistka (Chlorophytum comosum) – pochłania formaldehyd i tlenek węgla. Nie zawiera substancji trujących. Nie traci formy mimo suchego powietrza czy kontaktu z parą.
- Epipremnum złociste (Scindapsus aureus) – toleruje półcień i wyższą temperaturę. Usuwa z powietrza benzen i formaldehyd. Liście są trujące po spożyciu, dlatego należy trzymać je poza zasięgiem dzieci.
- Skrzydłokwiat (Spathiphyllum) – neutralizuje zarodniki pleśni i ogranicza ilość lotnych związków organicznych. Dobrze funkcjonuje w warunkach kuchennych.
- Areka (Chrysalidocarpus lutescens) – redukuje stężenie amoniaku. Wymaga dostępu do światła dziennego i przestrzeni na rozwój.
Gatunki o toksycznych właściwościach powinny być ustawione poza zasięgiem, a w niewielkich kuchniach lepiej je pominąć całkowicie. Bezpiecznym wyborem są zielistka, paprocie i palma koralowa.
Jakie kwiaty cięte pasują do kuchni i jak je wyeksponować?
Kwiaty cięte w kuchni, które są ustawione w odpowiednim miejscu nadają wnętrzu świeżości, porządku i rytmu sezonowego. W przeciwieństwie do doniczkowych, nie potrzebują stałej pielęgnacji i nie wiążą się z ryzykiem rozwoju pleśni w podłożu. Dobrze sprawdzają się przy blacie, na wyspie kuchennej, półce lub w pobliżu okna.
W kuchni najlepiej prezentują się gatunki, które nie mają intensywnego zapachu i nie pylą. Dobrym wyborem są:
- Goździki – trwałe, odporne na ciepło i parę wodną.
- Gerbery – dobrze wyglądają pojedynczo w smukłych naczyniach.
- Tulipany – szczególnie w sezonie wiosennym, kiedy można je ustawić w prostym dzbanku lub słoiku.
- Chryzantemy i alstremerie – wytrzymują długo, nawet w cieplejszych warunkach.
- Róże o krótkiej łodydze – pasują do kuchni, jeśli nie mają intensywnej woni.
Do ekspozycji można wykorzystać butelki po oliwie, słoiki po przetworach, niewielkie ceramiczne dzbanki. W kuchni nie sprawdzą się szerokie wazony ani bukiety o dużej objętości – zabierają miejsce i są podatne na przewrócenie. Zamiast jednego dużego bukietu lepiej postawić dwa–trzy pojedyncze kwiaty w różnych częściach kuchni.
Wodę trzeba wymieniać codziennie, szczególnie jeśli kwiaty stoją blisko płyty grzewczej lub piekarnika. Zwiędnięte główki najlepiej usuwać od razu, by uniknąć nieprzyjemnego zapachu.
Jakie zioła można uprawiać w kuchni?
Zioła w kuchni mają zastosowanie kulinarne i dobrze wyglądają ustawione na parapecie, półce lub blacie. Najlepiej sprawdzają się gatunki, które szybko odrastają, nie wymagają trudnej pielęgnacji i rosną dobrze w doniczkach. Stały dostęp do świeżych liści pozwala na swobodne doprawianie potraw, bez potrzeby sięgania po susz.
Do uprawy w kuchni nadają się m.in.:
- Bazylia – najlepiej ustawić ją na nasłonecznionym parapecie. Wymaga regularnego podlewania i cięcia, żeby nie zdrewniała.
- Tymianek – ma zwartą formę, dobrze rośnie w suchszym podłożu i nie potrzebuje częstego podlewania. Nadaje się do kuchni z południowym lub zachodnim oknem.
- Mięta – szybko się rozrasta i potrzebuje więcej wody niż inne zioła. Dobrze wygląda w większej doniczce lub skrzynce.
- Rozmaryn – wymaga dużo słońca i dobrze przepuszczalnego podłoża. Nie należy go przelewać.
- Oregano – rośnie wolniej, ale przy dobrym nasłonecznieniu utrzymuje intensywny aromat. Sprawdza się jako roślina jednocześnie użytkowa i dekoracyjna.
- Szczypiorek – można uprawiać z cebuli lub z nasion. Dobrze radzi sobie w doniczce, nawet przy umiarkowanym świetle.
Zioła najlepiej sadzić pojedynczo w lekkim, przepuszczalnym podłożu. Można użyć gotowej mieszanki do ziół lub przygotować ją samodzielnie z ziemi uniwersalnej i piasku. Doniczki powinny mieć otwory odpływowe, a nadmiar wody warto odprowadzać na podstawkę z keramzytem.
Jak pielęgnować kwiaty w kuchni, by długo cieszyły oko?
Rośliny w kuchni są narażone na warunki, których nie spotykają w innych częściach domu. Para wodna, nagłe zmiany temperatury, osadzający się tłuszcz i bliskość źródeł ciepła mogą prowadzić do szybszego obumierania liści, a nawet rozwoju chorób. Żeby temu zapobiec, trzeba zadbać o kilka podstawowych rzeczy.
Najważniejsze jest regularne oczyszczanie liści. Na ich powierzchni zbiera się kurz połączony z wilgocią i tłuszczem, który blokuje dostęp światła. Liście należy przecierać raz w tygodniu wilgotną ściereczką, a w przypadku drobniejszych odmian – delikatnym pędzelkiem. Rośliny nie powinny stać zbyt blisko kuchenki ani bezpośrednio przy czajniku czy piekarniku. Miejsce musi być jasne, ale osłonięte od bezpośrednich strumieni gorącego powietrza.
Podlewanie zależy od rodzaju rośliny. Ziemia w doniczce nie może być ani zbyt mokra, ani całkiem sucha. Przed dolaniem wody warto sprawdzić, czy podłoże rzeczywiście tego wymaga. Woda stojąca na podstawce powinna być usuwana od razu po podlewaniu, zwłaszcza jeśli doniczka stoi na blacie kuchennym.
W kuchni najlepiej sprawdzają się rośliny o zwartym pokroju i niezbyt szybkim wzroście. Przy roślinach intensywniej rosnących trzeba przewidzieć miejsce na większą doniczkę i regularnie przycinać nadmiar pędów. Uschnięte liście i przekwitnięte kwiaty należy usuwać na bieżąco, żeby nie gromadziły wilgoci i nie prowadziły do pleśni.